QUY TRÌNH CHẾ TÁC TƯỢNG ĐỒNG NGHỆ THUẬT: SỰ KẾT HỢP TINH HOA GIỮA KỸ THUẬT VÀ TÂM HUYẾT

Quy trình đúc tượng đồng không chỉ là một chuỗi công đoạn kỹ thuật mà còn là hành trình gửi gắm tâm hồn và sự tỉ mỉ của người thợ. Để tạo ra một tác phẩm hoàn hảo, chúng tôi thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt, đảm bảo mỗi chi tiết đều đạt đến độ tinh xảo cao nhất.

Dưới đây là 9 bước chính trong quy trình chế tác tượng đồng nghệ thuật:

1.Chuẩn bị khuôn

• Chất liệu khuôn: Thường là khuôn silicone hoặc khuôn thạch cao, cần làm sạch trước và phun chất chống dính (chất tách khuôn).
• Xử lý hút chân không (Thoát khí): Đặt khuôn vào máy hút chân không để loại bỏ không khí bên trong, ngăn ngừa hình thành bọt khí trong mẫu sáp.

2.Làm Khuôn Sáp

Sau khi mẫu đất được duyệt, nghệ nhân chuyển sang làm khuôn để tạo ra bản sao bằng sáp.

• Tạo mẫu sáp: Người thợ rót sáp nóng chảy vào khuôn vừa tạo để làm ra mẫu sáp có hình dáng chính xác của tượng đồng

• Xử lý bề mặt: Loại bỏ các phần sáp thừa (ba-via), râu sáp và sửa chữa các khuyết điểm nhỏ.

3.Làm vỏ khuôn bằng cát

Quy trình chuẩn gồm các bước lặp lại:

• Nhúng men: Mẫu sáp được nhúng vào hỗn hợp vật liệu chịu nhiệt dạng lỏng.

• Rắc cát : Ngay khi men còn ướt, nghệ nhân hất một lớp bột cát thạch anh lên bề mặt để tạo khuôn.

• Phơi khô: Sau mỗi lần rắc cát, tượng được phơi khô tự nhiên. Chu kỳ nhúng men – rắc cát – phơi khô này được thực hiện nhiều lần để tạo thành lớp vỏ khuôn dày và chắc chắn.

4. Rót Đồng

• Trước khi rót đồng vào khuôn tượng, vỏ khuôn được gia nhiệt để sáp bên trong tan chảy ra ngoài, để lại khoang rỗng bên trong.
• Rót đồng: Đồng được nấu chảy ở nhiệt độ cao và rót vào khoang rỗng của vỏ khuôn. Đây là bước nguy hiểm nhất trong quy trình, bạn có thể thấy các nhân công phải mặc bộ đồ bảo hộ rất kín.

5. Dỡ khuôn và Đánh bóng

• Dỡ khuôn: Sau khi đồng nguội hoàn toàn, vỏ khuôn cát bên ngoài bị phá bỏ để lộ tượng đồng thô.

• Đánh bóng và Chạm khắc: Nghệ nhân tiến hành mài bỏ các phần thừa. Đặc biệt, các chi tiết tinh vi ở khuôn mặt và bàn tay sẽ được thợ thủ công dùng dụng cụ chuyên dụng để chạm khắc lại cho sắc nét.

 

6.Hàn nhiệt và Ghép nối

• ​Hàn ghép nối: Đối với các pho tượng có kích thước lớn thường được đúc thành từng phần riêng biệt. Tại bước này, người thợ sẽ hàn gắn, ghép nối các bộ phận rời của tượng lại với nhau thành một khối hoàn chỉnh.

7.Đánh bóng và chạm khắc

• ​Mài nhẵn: Tiến hành mài bỏ các phần thừa, ba via và các vết lỗi trên bề mặt.
• ​Chạm khắc: Các chi tiết tinh vi ở khuôn mặt và bàn tay sẽ được thợ thủ công dùng dụng cụ chuyên dụng để chạm khắc lại cho sắc nét và mài mịn hoàn toàn.

8.Lên Màu

• Để tạo ra màu sắc đặc trưng và độ bền cho tượng, xưởng chế tác phải dùng phương pháp sơn màu chuyên nghiệp.
• Nhuộm Màu Nóng (Nhuộm Nhiệt): Đây là phương thức chủ yếu dùng súng lửa gia nhiệt, khiến phẩm màu nhuộm ở nhiệt độ cao xảy ra phản ứng hóa học với đồ đồng. Nhờ đó, tượng sẽ có hiệu ứng màu sắc rực rỡ mà tượng các chất liệu khác không có được.

9.Nghệ Thuật Trang Trí Tượng Phật

Sau khi hoàn thiện màu nền, nghệ nhân sẽ thực các kỹ nghệ trang trí để tăng thêm vẻ trang nghiêm và giá trị nghệ thuật cho tác phẩm.

   9.1. Tất Tuyến Điêu (Điêu khắc chỉ sơn): Đây là nghệ thuật thủ công di sản văn hóa phi vật thể ở Trung Quốc, với độ tinh xảo rất cao.

• Trong quá trình chế tác, người thợ cần chuẩn bị nguyên liệu kỹ lưỡng qua các bước sàng lọc bột khoáng, lọc tạp chất, sau đó trộn với dầu trẩu (tùng du) và nhào trộn lặp đi lặp lại trong nhiều giờ để tạo thành hỗn hợp nguyên liệu đặc biệt.
• Khi điêu khắc, sợi chỉ sơn phải được kéo liền mạch, không được đứt đoạn, yêu cầu người thợ phải tập trung cao độ và không được lơ là dù chỉ một chút.

 

   9.2. Mãn Công Thái Hội (Vẽ màu thủ công): Đối với những tượng vẽ gấm, sản phẩm sẽ được các nghệ nhân vẽ thủ công các họa tiết cực kỳ tinh xảo.

• Thời gian thi công kỹ thuật này thường kéo dài hơn các kỹ thuật khác, do khi vẽ ở một khu vực, nghệ nhân phải đợi cho nước màu khô lại, sau đó mới vẽ tiếp ở những khu vực khác.
• Độ tinh xảo của từng nét bút đạt đến mức chính xác cao. Mỗi pho tượng được vẽ màu thủ công là một tác phẩm tâm huyết, dốc hết sức lực và trí tuệ của người họa sĩ.

   9.3. Dát vàng thủ công

• Đây là công đoạn cuối cùng để hoàn thiện vật phẩm, sử dụng lá vàng thật được làm rất mỏng, mỏng đến mức phải dùng nhíp gắp cẩn thận.
• Dát vàng yêu cầu bề mặt vật phẩm phải hoàn toàn không dính bụi để đảm bảo độ bám dính và vẻ ngoài hoàn hảo.