Trong không gian thờ của các Phật tử hay tại các đạo tràng – nhà chùa,chuông mõ là hai pháp khí cốt lõi không thể thiếu mỗi khi thực hiện thời khóa tụng niệm, pháp sự. Tiếng chuông đồng (thường đặt bên tay phải hướng nhìn từ dưới lên) vang lên như một hiệu lệnh thức tỉnh, dẫn dắt đại chúng bước vào sự thanh tịnh; tiếng mõ gỗ (thường đặt bên tay trái hướng nhìn từ dưới lên) mang vai trò giữ nhịp đều đặn, giúp người tụng chuyên chú vào lời kinh, niệm Phật.
Trong các buổi lễ, người thỉnh (gõ) chuông (gọi làduy-na) và người gõ mõ (duyệt chúng) đóng vai trò như những nhạc trưởng điều phối nhịp điệu, dẫn dắt đại chúng, đòi hỏi sự am hiểu nhịp độ và sự chú tâm cao độ. Tuy nhiên, mỗi một người mong muốn tự tụng niệm tại nhà hoặc phát tâm dẫn chúng đều có thể bắt đầu tự tập, thực hiện thỉnh chuông mõ. Bài viết dưới đây sẽhướng dẫn cách gõ, thỉnh chuông mõ đúng chuẩn, không chỉ giúp âm thanh phát ra trong trẻo, ngân vang mà còn giữ cho pháp khí bền bỉ sau nhiều năm sử dụng.
Hiện nay có rất nhiều cách thức gõ/thỉnh chuông khác nhau, nhưng làm thế nào để có thể giữ chuông mõ bền lâu thì sẽ có những lưu ý mà chúng ta phải biết:
A.Vị trí thỉnh:
- Đối với chuông, vị trí gõ/thỉnh sẽ nằm ngay trên miệng chuông, đây là vị trí khi thỉnh chuông sẽ phát ra âm thanh hay nhất. Sẽ có nhiều Phật tử thỉnh vào phần bụng chuông, nhưng đây là phần rất yếu của chuông, nếu thỉnh như vậy lâu ngày dài tháng, chuông sẽ bị nứt, điếc (chuông câm), âm thanh cho ra sẽ bị rè và không còn trong trẻo, lâu ngày sẽ gây hỏng.
- Với mõ thì sẽ đơn giản hơn, vị trí gõ/thỉnh sẽ nằm ngay trên đỉnh của mõ, nếu gõ thấp hơn thì âm thanh ra sẽ không được tròn và hay.
B.Cách thỉnh:
1.Dâng dùi: đây là bước khá quan trọng, thể hiện sự cung kính của chúng ta đến với chư Phật Bồ Tát, cũng như là Quỷ thần chúng sinh vô hình xung quanh. Khi tiếng chuông tiếng mõ cất lên, thì chấn động khắp mười phương pháp giới, do đó nghi thức dâng dùi là cần thiết để xin phép các chúng sinh xung quanh cho phép chúng ta được thỉnh chuông thỉnh mõ.
2.Chập chuông/mõ hay còn gọi là thức chuông/mõ, chúng ta có thể hiểu đây là bước khởi động. Bước này cũng quan trọng không kém, vì bước khởi động này giúp pháp khí sẽ bền hơn trong quá trình sử dụng. Một chiếc xe máy, ô tô hay những cỗ máy khác muốn hoạt động bền bỉ thì cũng đều phải có bước khởi động. Cơ thể con người cũng như thế, khi đang ngủ say không ai có thể bật dậy mà làm việc nặng và linh hoạt được, cũng phải có những khoảng thời gian để khởi động cơ thể.
3.Gõ/thỉnh: khi gõ/thỉnh chuông mõ, có một nguyên tắc mà chúng ta nên lưu tâm, đó là không được dùng quá nhiều lực để thỉnh. Những người mới bắt đầu tu tập khi thỉnh chuông mõ tay sẽ bị cứng, việc này là rất bình thường. Chúng ta thỉnh chuông mõ cố gắng cầm lỏng tay, không gồng cứng, khi gõ/thỉnh thì nhẹ nhàng âm thanh vừa đủ với không gian tu tập của mình.
4.Thứ tự thỉnh: Đơn giản nhất cho những Quý Phật tử đó là chúng ta sẽ thỉnh 3 tiếng chuông, sau đó vào mõ luôn.
Thứ tự như sau: Chập chuông → thỉnh 3 tiếng chuông → chập chuông → Chập mõ. Có một lưu ý nhỏ về khoảng nghỉ giữa 3 nhịp chuông, khoảng nghỉ giữa tiếng chuông thứ 2 đến thứ 3 sẽ dài hơn tiếng thứ nhất đến tiếng thứ 2.
